تهران، سعادت آباد ، بین چهارراه سرو و میدان کتاب ، روبروی بانک صادرات ، جنب سیسمونی بهشت کودکان ، پلاک ۱۲۱ طبقه ۲

0 / 5. 0

۶ دقیقه
ضربه مغزی

نشانه های ضربه مغزی

آنچه می خوانید...

اصطلاح ضربه مغزی، صدمه به مغز ناشی از ضربه به سر را توصیف می کند. ضربه مغزی آسیب جانی محسوب نمی شود؛ اما مشکلات کوتاه مدت و بلند مدت ایجاد می کند. در ضربات شدید تر ممکن است آسیب جدی بوده و موجب مشکلات جبران ناپذیری شود. در این مطلب به طور کامل تری این مشکل را بررسی میکنیم پس همراه ما بمانید.

انواع ضربه مغزی

  • ضربه مغزی خفیف ممکن است شامل عدم از دست دادن هوشیاری (احساس گیجی) یا از دست دادن کوتاه مدت هوشیاری باشد.
  • ضربه مغزی شدید ممکن است شامل از دست دادن هوشیاری طولانی مدت با بازگشت دیرهنگام به حالت عادی باشد.

چه چیزی باعث ضربه مغزی می شود؟

ضربه مغزی می تواند ناشی از هرگونه ضربه شدید ناگهانی به سر باشد، مانند:

  • سقوط
  •  تصادف ماشین
  • آسیب ورزشی
  • ضربه خوردن به سر با جسم
ضربه مغزی

علائم و نشانه های ضربه مغزی چه هستند؟

 علائم و نشانه های متداول ضربه مغزی عبارت اند از:

  • از دست دادن هوشیاری پس از هرگونه ضربه به سر
  • گیجی
  • سردرد
  • تهوع یا استفراغ
  • تاری دید
  • از دست دادن حافظه کوتاه مدت 

چه زمانی برای ضربه مغزی به دنبال مراقبت های پزشکی باشیم؟

برای ملاقات با فرد مبتلا یک جلسه قرار تعیین می شود یا فرد را به اورژانس بیمارستان می فرستند. پزشک مراقبت در منزل را توصیه می کند.

در مورد هر یک از شرایط زیر با پزشک تماس بگیرید.

  • اگر سر شخص به یک جسم سخت بخورد؛ اما هوشیاری خود را از دست ندهد.
  • سرگیجه یا حالت تهوع خفیف پس از آسیب دیدگی سر
  • از دست دادن حافظه رویداد (فراموشی) فقط برای چند دقیقه
  • سردرد خفیف بدون اختلال بینایی

در موارد زیر با آمبولانس به اورژانس بروید.

  • ضربه شدید به سر، برای مثال، افتادن از ارتفاع زیاد یا سقوط شدید روی سطح یا جسم سخت با خونریزی یا پارگی ناشی از آن
  • هر کودکی که در اثر صدمه به سر هوشیاری خود را از دست بدهد.
  • از دست دادن هوشیاری طولانی مدت (بیش از دو دقیقه)
  • هرگونه تاخیر در از دست دادن هوشیاری (به عنوان مثال، فرد مصدوم در یک لحظه بیدار است و صحبت می کند و دوباره هوشیاری خود را از دست می دهد).
  • استفراغ بیش از یک بار
  • گیجی که به سرعت از بین نمی رود.
  • بی قراری یا تحریک
  • خواب آلودگی شدید، ضعف یا ناتوانی در راه رفتن
  • سردرد شدید
  • از دست دادن حافظه این رویداد (فراموشی)
  • تشنج 
  • لکنت زبان

اگر فرد بعد از دو دقیقه به هوش نیامد و یا آسیب بسیار شدید است حتی اگر دو دقیقه هم نگذشته باشد، شخص را حرکت ندهید. از حرکت گردن که ممکن است صدمات ستون فقرات را تشدید کند، خودداری کنید. اگر فرد نیاز به استفراغ دارد، فرد را بدون چرخاندن سر به دقت به پهلو بچرخانید. برای کمک سریعا با اورژانس تماس بگیرید.

ضربه مغزی

نحوه تشخیص ضربه مغزی

پزشک ابتدا مطمئن می شود که هیچ صدمه جدی یا تهدید کننده برای سلامتی فرد وجود ندارد و سپس شدت آسیب سر را بیشتر ارزیابی می کند.

سابقه آسیب: در صورت امکان، جزئیات زیر را در مورد آسیب به پزشک اطلاع بدهید:

  • چه مدت فرد بیهوش بوده است.
  • جزئیات در مورد نحوه وقوع جراحت، مانند شدت تصادف رانندگی، ارتفاع سقوط یا شی ای که به قربانی برخورد کرده است.

سابقه پزشکی گذشته: سابقه هر یک از موارد زیر را به پزشک اطلاع دهید:

  • داروهای فعلی، به ویژه وارفارین (کومادین) یا مهار کننده های پلاکت کلوپیدوگرل (پلاویکس) و آسپرین و دی پیریدامول 
  • آلرژی به داروها
  • آسیب یا ضربه مغزی قبلی، آسیب عصبی یا جراحی
  • اختلال خونریزی یا سابقه خونریزی یا کبودی آسان

در طول معاینه فیزیکی، پزشک موارد زیر را انجام می دهد:

  • عملکرد عصبی طبیعی مانند رفلکس ها و وضعیت روانی را ارزیابی می کند.
  • اگر فردی دچار ضربه مغزی متعدد شده باشد، پزشک به احتمال زیاد به او توصیه می کند از فعالیت هایی که ممکن است باعث آسیب به سر شود در آینده اجتناب و ورزش های تماسی را قطع کند. ورزشکاران حرفه ای به ویژه مستعد تأثیرات ضربه مغزی هستند.
  • خونریزی از گوش یا بینی و همچنین کبودی در اطراف چشم یا پشت گوش که معمولا با انواع خاصی از شکستگی ها در قاعده جمجمه دیده می شود، بررسی می کند.

آیا می توانید از ضربه مغزی جلوگیری کنید؟

استفاده از سرپوش محافظ ، خطر ضربه مغزی را در هنگام انجام هر یک از فعالیت های زیر کاهش می دهد:

  • ورزش های رزمی مانند بوکس، کاراته و سایر ورزش ها
  • فوتبال
  • هاکی
  • اسکیت سواری
  • دوچرخه سواری (دوچرخه و موتور)
  • بیسبال
  • ورزش اسکیت بورد

همیشه در خودروها از کمربند ایمنی استفاده کنید.

ایمنی خانه و محیط اطراف شما:

  • مطمئن شوید که فضای زندگی شما محافظ دارد.
  • اطمینان حاصل کنید که وسایل زندگی ایمن است.
  • از قدم زدن روی فرش مطمئن شوید که روی زمین نلغزید و سر نخورید.
  • مواد ریخته شده روی سطوح لغزنده را فورا و کاملا تمیز کنید.
  • برای جلوگیری از سقوط منجر به ضربه مغزی در کودکان، محافظ پنجره و نرده های ایمنی را نصب کنید.

ضربه مغزی چه علائمی دارد؟

شخص مبتلا به ضربه مغزی با عوارض مختلف روبه رو است.

اثرات کوتاه مدت

سندرم پس از ضربه:

  • علامت اصلی سندرم پس از ضربه مغزی سردرد مداوم به مدت یک تا دو هفته است که تا ماه ها پس از آسیب ادامه دارد.
  • گاهی اوقات افراد مبتلا به سندرم پس از ضربه مغزی دچار سرگیجه، مشکل در تمرکز، مشکل در خواب یا مشکل در انجام برخی از فعالیت ها مانند خواندن می شوند.
  • ممکن است حالت تهوع و استفراغ ایجاد شود.
  • افراد مبتلا ممکن است سایر مشکلات شناختی یا احساسی را نیز تجربه کنند.
  • ممکن است افراد مبتلا حداقل یک علامت سندرم پس از ضربه را در ماه اول پس از آسیب داشته باشند  و برخی حداقل سه علائم را تا سه ماه پس از آسیب نشان می دهند.
  • سندرم بعد از ضربه مغزی جدی بیشتر از یک سندرم خفیف شایع است.
  • علائم معمولا با مسکن های خفیف مانند استامینوفن (تیلنول) یا ایبوپروفن (موترین، ادویل) برطرف می شوند.
  • سندرم پس از ضربه معمولا با گذشت زمان از بین می رود. برخی از افراد ممکن است علائمی داشته باشند که حتی پس از ماه ها از بین نمی روند. در این شرایط، با پزشک تماس بگیرید. گاهی اوقات آزمایشات (مانندMRI  یا آزمایش عملکرد شناختی) یا مشورت با متخصص مغز و اعصاب می تواند این مشکل را بهتر ارزیابی کند.

اثرات بلند مدت

  • ضربه مغزی مکرر می تواند منجر به از دست دادن حافظه طولانی مدت، اختلالات روانی، آسیب مغزی و سایر مشکلات عصبی شود.
  • اگر فردی دچار ضربه مغزی متعدد شده باشد، پزشک به احتمال زیاد به او توصیه می کند از فعالیت هایی که ممکن است باعث آسیب به سر شود در آینده اجتناب و ورزش های تماسی را قطع کند. ورزشکاران حرفه ای به ویژه مستعد تأثیرات ضربه مغزی هستند.

امیدوارم این مطلب برای شما مفید بوده باشد و اطلاعات لازم را کسب کرده باشید. شما میتوانید سوالات و تجربیات خود را در زیر این مطلب برای ما به اشتراک بگذارید.

دکتر اشکان خواجو

جراح مغز و اعصاب
دارای بوردتخصصی جراحی مغز و اعصاب

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
پژوهشگر بخش جراحی مغز و اعصاب بیمارستان فیروزگر
استادیار جراحی مغز و اعصاب بیمارستان بوعلی وابسته به دانشگاه آزاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.