تهران، سعادت آباد ، بین چهارراه سرو و میدان کتاب ، روبروی بانک صادرات ، جنب سیسمونی بهشت کودکان ، پلاک ۱۲۱ طبقه ۲

دکتر اشکان خواجو / ستون فقرات / جراحی لامینکتومی

0 / 5. 0

۶ دقیقه
جراحی لامینکتومی

جراحی لامینکتومی

آنچه می خوانید...

لامینکتومی (Laminectomy) عملی است که باعث کاهش فشار بر روی ریشه های عصبی که از ستون مهره خارج شده میشود. این جراحی معایب و مزایایی دارد که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد ولی قبل از آن لازم است شما را با آناتومی ستون فقرات و محل قرار گیری لامینا آشنا کنیم.

جراحی لامینکتومی

آناتومی ستون فقرات

ستون فقرات از روی هم قرار گرفتن مهره ها تشکیل شده است که جسم مهره به صورت یک استوانه کم ارتفاع است که قسمت تشکیل دهنده ی هر مهره می باشد. نخاع در پشت جسم مهره در یک حلقه ی استخوانی قرار دارد. جسم مهره از نخاع محافظت می کند و از کنار هم قرار گرفتن چهار تیغه استخوانی این حلقه درست شده است. از پشت جسم مهره دو تیغه بیرون می زند که به آن ها پدیکول (pedicle) می گویند. از انتهای پشت این پدیکول ها دو تیغه ی دیگر خارج می شود که به سمت یکدیگر می روند تا به هم متصل شوند. به تیغه های خارج شده از پدیکول ها لامینا (Lamina) می گویند.

لامینکتومی چیست؟

لامینکتومی (laminectomy) نوعی جراحی ستون فقرات است. هدف از انجام این جراحی کاهش فشار به وجود آمده بر ریشه های عصبی خارج شده از ستون مهره ها است. در این جراحی برای کاهش فشار از روی عصب، قسمتی از استخوان که لامینا نام دارد برداشته می شود.

هدف از انجام عمل لامینکتومی

لازم است بدانید که کانال نخاعی از پشت سر هم قرار گرفتن حلقه های استخوانی پشت هر مهره درست شده است. نخاع درون این کانال قرار دارد. در بعضی مواقع به خاطر وجود دلایل مختلفی ریشه های عصبی از نخاع خارج می شود یا نخاع درون کانال تحت فشار قرار می گیرند.

محدود شدن فضای درونی حلقه استخوانی یا تنگ شدن کانال نخاعی موجب بروز این فشار می شود. این فشار می تواند بر اثر علل مختلفی به وجود آید که در ادامه به چند مورد از مهم ترین آن ها می پردازیم:

  • ضخیم شدن رباط های اطراف کانال نخاعی
  • رشد استخوان های اضافه به نام استئوفیت (به رشد استخوان زائد بر روی استخوان طبیعی خار استخوان می گویند) یا اسپور (اسپور یا هاگ، ساختار تولید مثلی است) به درون کانال نخاعی
  • هرنی (جا به جایی اعضای بدن از جایگاه طبیعی خود) دیسک بین مهره ای
  • جا به جا شدن مهره ها و سر خوردن آن ها بر روی هم

تنگ شدن کانال و فشاری که بر ریشه های عصبی و نخاع وارد می شود باعث بروز علائم بیماری در فرد می شود. یکی از بهترین روش های کاهش این فشار، برداشتن قسمتی از حلقه استخوانی لامینا است، زیرا نسبت به دیگر قسمت ها بیشتر در دسترس است. این کار می تواند حلقه استخوانی بسته را از یک طرف باز کند؛ در نتیجه با انجام این عمل می توان فشار وارد شده را کاهش داد.

چگونگی انجام عمل جراحی لامینکتومی

این عمل باید توسط بهترین جراح لامینکتومی انجام شود؛ زیرا عملی بسیار حساس است. برای انجام این عمل بیمار باید تحت بیهوشی یا بی حسی کامل قرار بگیرد. همچنین برای انجام جراحی بیمار به سمت شکم بر روی تخت قرار می گیرد. برای دسترسی به مهره ها، جراح بر روی پوست پشت کمر شکافی ایجاد می کند.

عمل لامینکتومی به صورت کلی اینگونه است که با استفاده از ابزارهای مخصوص بُرنده، لامینای یک یا چند مهره مجاور از دو طرف برش داده و سپس از بدن خارج می شود. در این عمل امکان خارج شدن کل زائده خاری همزمان با لامینا وجود دارد. پس از خارج کردن لامینا می توان فورامن (دهانه کانال نخاعی) را گشادتر و برجستگی های استخوانی در کانال نخاعی را هم برداشت.

هنگامی که لامینا برداشته شود، پزشک می تواند به نخاع دسترسی پیدا کند. جراح می تواند دیسک بین مهره ای ایجاد شده در این مسیر را هم با کنار زدن ریشه های عصبی و نخاع از بدن خارج کند. به انجام این عمل دیسککتومی (discectomy) نیز می گویند.

عوارض احتمالی عمل جراحی لامینکتومی

عمل جراحی لامینکتومی می تواند مانند سایر عمل های جراحی عوارض احتمالی زیادی داشته باشد. اگر این عمل توسط یک جراح خوب لامینکتومی انجام نشود، احتمال بروز این عوارض بیشتر است. در ادامه به چند مورد مهم آن می پردازیم.

  • عفونت
  • لخته شدن خون در ورید های عمقی اندام تحتانی
  • عوارض ناشی از بیهوشی و بی حسی: امکان بروز مشکلاتی مانند انفاکتوس (سکته قلبی) و استروک (سکته مغزی) وجود دارد.
  • آسیب به عصب: هنگام جراحی به علت کشیده یا قطع شدن عصب و همچنین بعد از انجام جراحی به دلیل بروز تورم در ناحیه جراحی امکان وارد شدن آسیب به عصب وجود دارد. در این صورت بیمار ممکن است دچار اختلالات حسی و حرکتی جدیدی شود یا اختلالاتی که قبل از عمل داشته است تشدید شود.
  • ناپایداری: در بعضی مواقع پزشک مجبور می شود که مفاصل فاست (به قسمتی که مهره های کمر و ستون فقرات بر روی هم قرار می گیرند و بهم متصل می شوند مفصل فاست می گویند) را هم خارج کند.  در این صورت بین دو مهره ی مجاور ناپایداری به وجود می آید.
  • باقی ماندن درد
  • شکل گیری لخته خون
  • خونریزی بیش از حد

نکات مربوط به جلوگیری از عفونت پس از جراحی لامینکتومی

برای جلوگیری از بروز عفونت پس از انجام این جراحی رعایت نکات زیر توصیه می شود:

  • تمیز نگه داشتن محل جراحی
  • بعد از حمام کردن محل جراحی کاملاً خشک شود.
  • بیمار می تواند در صورت نیاز از آنتی بیوتیک های تجویز شده توسط پزشک استفاده کند.
  • مطلع کردن پزشک در صورت بروز هرگونه علائمی مانند تب، درد شدید و قرمزی محل جراحی شده.

نکات قابل توجه پس از عمل لامینکتومی

این جراحی همانند سایر جراحی ها نیازمند رعایت یک سری نکات است که چند مورد آن عبارتند از:

  • بعد از جراحی برای جلوگیری از یبوست از خوردن غذا های فیبر دار خودداری شود، همچنین نوشیدن آب فراوان بسیار مفید است.
  • از نشست طولانی مدت خودداری شود.
  • بیمار باید نحوه استفاده از کمربند یا فیکساتور را یاد بگیرد.
  • به مدت 2 الی 4 هفته از رانندگی کردن پرهیز شود.
  • در صورت بروز فیوژن مهره به مدت 6 ماه بعد از جراحی مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئید مانند آسپرین و ایبوپروفن توصیه نمی شود.
  • انجام کارهای خانه و بیرون از خانه تا اولین ملاقات با پزشک ممنوع است.
  • از بلند کردن اجسام سنگین خودداری شود.
  • به مدت 7 روز پس از جراحی بیمار نمی تواند حمام کند.
  • اگر در ناحیه عمل شده قرمزی، ترشحات غیر طبیعی و درد بیش از حد مشاهده شود، بیمار باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کند.
  • تا چند روز بیمار برای انجام فعالیت های روزانه ی خود نیاز به کمک دارد.

در این مقاله به چگونگی انجام جراحی لامینکتومی و عوارضی که ممکن است پس از انجام این جراحی در بیمار بروز کند پرداخته شده است. با انتخاب پزشک جراح حاذق می توان میزان این عوارض را کاهش داد.

امیدورام این مطلب برای شما مفید بوده باشد. شما میتوانید سوالات و تجربیات خود را در این رابطه با ما به اشتراک بگذارید.

دکتر اشکان خواجو

جراح مغز و اعصاب
دارای بوردتخصصی جراحی مغز و اعصاب

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
پژوهشگر بخش جراحی مغز و اعصاب بیمارستان فیروزگر
استادیار جراحی مغز و اعصاب بیمارستان بوعلی وابسته به دانشگاه آزاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.