تهران، سعادت آباد ، بین چهارراه سرو و میدان کتاب ، روبروی بانک صادرات ، جنب سیسمونی بهشت کودکان ، پلاک ۱۲۱ طبقه ۲

دکتر اشکان خواجو / ستون فقرات / همه چیز در مورد اسکولیوز

0 / 5. 0

۶ دقیقه
انحراف ستون فقرات

همه چیز در مورد اسکولیوز

آنچه می خوانید...

همانطور که می دانید ستون فقرات در حالت کلی دارای انحنای پشتی و جلویی است که کاملاً طبیعی می باشد؛ اما انحنای طرفی در ستون فقرات یک وضعیت غیر طبیعی به حساب می آید. اسکولیوز یک عارضه و بیماری است که با ایجاد انحنای طرفی ستون فقرات به وجود می آید.

نکته ی مهمی که در مورد مهره های ستون فقرات وجود دارد این است که مهره ها بدون چرخش، قابلیت خم شدن به طرفین را ندارند. اسکولیوز موجب خم شدن به طرفین و یا چرخش مهره ها می شود.

چرخش، جزء مهمی در اسکولیوز ستون فقرات محسوب می شود و موجب بروز برجستگی هایی در دنده ها می شود. این برجستگی در افرادی که به بیمار اسکولیوز مبتلا هستند، بیشتر قابل مشاهده است.

انحنای اصلی به وجود آمده در این بیماری در ناحیه توراسیک (تنگی کانال نخاع سینه ایی) است. این عارضه موجب بروز تغییراتی در ستون مهره ها می شود.

انحراف ستون فقرات

انواع اسکولیوز

اسکولیوز در حالت کلی به دو دسته ی ساختاری و غیر ساختاری تقسیم بندی شده است.

اسکولیوز ساختاری

در قسمت ستون فقرات انحنای غیر قابل تغییری وجود دارد که همیشه به سمت لترال بوده است که با چرخش فیکس شده مهره ها همراه است. جسم مهره به سمت تحدب و زوائد خاری به سمت مقعر انحنا متمایل می شود. میزان چرخش به میزان انحنا بستگی دارد. به طور مثال هرچه میزان انحنا بیشتر باشد، میزان چرخش هم بیشتر می شود.

اسکولیوز غیر ساختاری

در قسمت ستون فقرات انحنای قابل تغییری وجود دارد که همیشه به سمت لترال است. در راستای مهره ها هیچگونه تغییر روتینشال وجود ندارد. قرار گرفتن فرد در حالت سوپاین (در این وضعیت بیمار به پشت خوابانیده می شود و دستهایش در امتداد بدنش قرار می گیرد) و یا پرون (در این وضعیت بیمار به شکم خوابانیده می شود و دست هایش در پهلو در امتداد بدن قرار می گیرد) موجب از بین رفتن انحنا می شود. درمان این نوع اسکولیوز با انجام روش های معمول به خصوص فیزیوتراپی ستون فقرات صورت می گیرد.

اما لازم به ذکر است که مرکز اسکولیوز انگستان، اسکولیوز را به 4 نوع اصلی تقسیم کرده است که عبارتند از:

اسکولیوز مادرزادی

در این نوع اسکولیوز ستون فقرات از بدو تولد حالت طبیعی ندارد.

اسکولیوز زودرس

از زمان تولد تا سن 10 سالگی در کودک بروز می کند.

اسکولیوز عصبی-عضلانی

همانطور که از اسمش پیدا است بر اثر مشکلات عصبی- عضلانی بروز می کند.

اسکولیوز سندرومیک

این نوع اسکولیوز مربوط به گستره ای از سندروم ها می باشد که عبارتند از: سندروم مارفان، سندروم داون.

علائم اسکولیوز

اسکولیوز شامل علائم مختلفی است. در ادامه به چند مورد از این علائم می پردازیم:

  • عدم هم ترازی در کمر
  • عدم هم ترازی در شانه ها
  • برجستگی بیشتر یکی از کتف ها نسبت به دیگری
  • بالاتر بودن یکی از مفاصل هیپ (همان مفصل ران است که به عنوان یکی از پر تحرک ترین مفاصل شناخته شده است) نسبت به دیگری

در صورت مشاهده علائم بالا در کودکان حتما به پزشک متخصص ستون فقرات خوب مراجعه شود تا از حاد شدن این عارضه جلوگیری شود.

دلایل و عوامل اسکولیوز

بروز این عارضه دلایل مختلفی دارد که عبارتند از:

  • راشیتیسم
  • بیماری های قدامی نخاع
  • شکستگی ها و دررفتگی های مفاصل ستون فقرات
  • دفورمیتی های مادرزادی و یا اکتسابی به خاطر عادت های حرکتی غلط
  • مشکلات عصبی- عضلانی مانند فلج مغزی
  • دیستروفی عضلانی ( در گروه بیماری هایی می باشد که با گذشت زمان موجب ضعیف تر شدن ماهیچه ها و انعطاف پذیری کمتر آن ها می شود)
  • آسیب رسیدن به ستون فقرات
  • عفونت در ستون فقرات
  • وضعیت نامناسب بدن در حین انجام فعالیت

همچنین علت های خطر آفرینی هم وجود دارند که سبب بروز انواع اسکولیوز می شوند. این علت ها عبارتند از:

  • سن: دوره های جهش رشد و دوران قبل از بلوغ بسیار اهمیت دارند؛ زیرا در این دوران علائم و نشانه های اسکولیوز اغلب نمایان می شود.
  • پیشینه ی خانوادگی: این عارضه می تواند به صورت ارثی در فرد ظاهر شود؛ اما اغلب کودکانی که به اسکولیوز مبتلا هستند پیشینه ی خانوادگی در این بیماری ندارند.
  • جنسیت: در دختران سرعت افزایش انحنا و وخیم شدن آن بیشتر است.

عوارض اسکولیوز

اغلب افراد دچار اسکولیوز خفیف می شوند اما باز هم این بیماری عوارض خاص خود را دارد که عبارتند از:

  • آسیب به قلب یا ریه ها: در بعضی موارد این بیماری به صورت شدید در افراد رخ می دهد که در این صورت قلب، ریه ها و قفسه ی سینه تحت فشار قرار می گیرند.
  • مشکلات کمری: بزرگسالانی که به اسکولیوز مبتلا می شوند احتمال بروز کمر درد در آن ها بیشتر است.
  • ظاهر: با مرور زمان و وخیم شدن اسکولیوز در ظاهر و ستون فقرات افراد تغییراتی ایجاد می شود که به صورت واضح قابل مشاهده است. معمولا افراد از ظاهر خود دچار احساس خجالت زدگی می شوند.

درمان اسکولیوز

اگر این عارضه به صورت مادرزادی در کودک به وجود آید و در همان دوران تشخیص داده شود می توان با استفاده از درمان های ساده این بیماری را برطرف کرد. استفاده از بریس ها می تواند نتایج خوبی را به همراه داشته باشد. اما اگر به علائم این بیماری توجه نشود عوارض این بیماری تشدید می شود که در این صورت راه های درمانی خطرناک تر و گران تر می شود.

  • استفاده از بریس: از رایج ترین راه های درمان بی خطر به شمار می آید.
  • ورزش ها و مراقبت های تکمیلی

نوع درمان اسکولیوز به عوامل مختلفی مانند: انتخاب بهترین متخصص ارتوپد و قوس جانبی ستون فقرات بستگی دارد. یک نکته  بسیار مهمی در درمان اسکولیوز وجود دارد، بحث زمان رشد بلوغ افراد است. افرادی که در سن کمتر به اسکولیوز مبتلا می شوند مشکلات بیشتری را به دنبال دارند؛ زیرا زمان بیشتری برای پیشروی این بیماری دارند.

متخصصین ارتوپد برای درمان این بیماری در صورت وخیم بودن شرایط بیماری از روش های جراحی هم نیز استفاده می کنند. پزشکان از روش جراحی برای برطرف کردن تمامی مشکلات ناشی از بیماری اسکولیوز استفاده می کنند. این روش تنها برای از بین بردن انحنای به وجو آمده نمی باشد. اهداف کلی استفاده از روش جراحی اسکولیوز عبارتند از:

  • از بین بردن هرگونه فشار وارده بر اعصاب یا نخاع
  • محافظت از اعصاب و نخاع در برابر آسیب های بیشتر
  • متوقف نمودن روند پیشرفت انحناها
  • کاهش تغییر شکل ایجاد شده در ستون فقرات

امیدوارم این مطلب برای شما مفید بوده باشد. شما میتوانید سوالات و تجربیات خود را در زیر این مطلب به اشتراک بگذارید.

دکتر اشکان خواجو

جراح مغز و اعصاب
دارای بوردتخصصی جراحی مغز و اعصاب

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی
پژوهشگر بخش جراحی مغز و اعصاب بیمارستان فیروزگر
استادیار جراحی مغز و اعصاب بیمارستان بوعلی وابسته به دانشگاه آزاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.